Tenisçi Dirseği (Lateral Epikondilit): Tenis Oynamadan Da Olur mu, Nasıl Geçer?

Kısa cevap: Tenisçi dirseği (tıbbi adı lateral epikondilit), dirseğin dış tarafındaki tendon yapışma noktasının tekrarlayan zorlanmaya bağlı yıpranmasıdır. Hastaların büyük çoğunluğu tenis oynamaz; bilgisayar fare kullanımı, bez sıkmak, çocuğu kucaklamak, tornavida kullanmak gibi hareketler de aynı bölgeyi yorar. Olguların yüzde 80-90’ı ameliyatsız tedaviyle düzelir; ameliyat yalnızca uzun süren ve tedaviye yanıt vermeyen az sayıda hastada gerekir.

Op. Dr. Ahmet Şadi Kılınç, Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı, Bahçeşehir / İstanbul

Kapı kolunu çevirirken, kahve fincanını tutarken ya da elinizi sıkarken dirseğinizin dış tarafında keskin bir ağrı hissediyorsanız, adı tenisçi dirseği olsa da tenisle hiç ilgisi olmayabilir. Muayenelerimde bu şikâyetle gelenlerin çoğu ofis çalışanı, usta, ev hanımı ya da yeni anne baba oluyor.

Konuyu kısa bir videoda da anlattım:

Tenisçi dirseği nedir?

Bilek ve parmakları geriye doğru kaldıran kasların tendonları, dirseğin dış çıkıntısına (lateral epikondil) tutunur. Bu tendonlar, özellikle de “ekstansör karpi radiyalis brevis” tendonu, tekrarlayan zorlanma sonucu küçük yırtıklar ve yapısal bozulma geliştirir. Eskiden iltihap olduğu düşünüldüğü için “epikondilit” denmiş, ancak bugün sorunun daha çok tendonun yorgunluğu ve yıpranması (tendinopati) olduğu kabul edilir.

En sık 35-55 yaş arasında görülür ve çoğunlukla baskın (yazı yazılan) elde ortaya çıkar.

Belirtileri nelerdir?

• Dirseğin dış tarafında ağrı; ağrı ön koldan bileğe doğru yayılabilir
• Bir şeyi kavrarken, kaldırırken, kapı kolu veya şişe kapağı çevirirken ağrı
• El sıkışırken ya da fincan tutarken güç kaybı
• Bileği geriye kaldırırken ağrı
• Dirsek dış çıkıntısına bastırınca hassasiyet
• Sabahları dirsekte sertlik

Tenis oynamadan neden olur?

Sorun spora değil, hareketin tekrarına bağlıdır. Şu durumlar sık nedenlerdir:

• Uzun süre bilgisayar faresi ve klavye kullanımı
• Bez sıkmak, silmek, temizlik yapmak
• Çocuğu ya da ağır poşetleri el bileği bükülü taşımak
• Tornavida, çekiç, boya fırçası gibi aletlerle çalışmak
• Raket sporları, golf, ağırlık çalışması
• Ani artan iş yükü veya spor yoğunluğu

Tanı nasıl konur?

Tanı çoğunlukla muayeneyle konur. Bileğin dirençe karşı kaldırılması sırasında dirsek dış tarafta ağrı olması tipiktir. Gerekirse ultrason ya da MR ile tendon durumu görüntülenir; boyun fıtığı gibi benzer ağrı yapan durumlar ayrıca düşünülür.

Tedavi nasıl yapılır?

Büyük çoğunlukta tedavi ameliyatsızdır ve aşamalıdır:

1. Aktivite düzenlemesi: Ağrıyı artıran hareketler azaltılır. Tamamen hareketsizlik gerekmez.
2. Fizik tedavi ve egzersiz: Önkol kaslarının germe ve yavaş yük verme (eksantrik) güçlendirme egzersizleri tedavinin temelidir.
3. Destek: Önkol bandı ya da dirsek bandı, tendona binen yükü azaltabilir.
4. Ağrı yönetimi: Soğuk uygulama, kısa süreli ağrı kesici ve kremler yardımcı olur.
5. Şok dalga tedavisi, PRP gibi uygulamalar: Seçilmiş hastalarda düşünülür. Kortizon enjeksiyonu kısa sürede rahatlatabilir ancak uzun dönemde iyileşmeyi geciktirebildiği için dikkatle ve sınırlı kullanılır.

Tendon yavaş iyileşir. Belirgin düzelme çoğu zaman haftalar ile aylar sürer, bu yüzden sabır ve düzenli egzersiz gerekir.

Ameliyat ne zaman gerekir?

Doğru bir ameliyatsız tedaviye rağmen yaklaşık 6-12 ay boyunca günlük yaşamı sınırlayan ağrı sürüyorsa cerrahi düşünülür. Hasarlı tendon kısmının temizlenmesi artroskopik (kapalı) yöntemle yapılabilir. Yöntemin ayrıntıları için tenisçi dirseği artroskopik tedavisi sayfamıza bakabilirsiniz.

Günlük hayatta alabileceğiniz önlemler

• Fareyi ve klavyeyi bileğiniz nötr duracak şekilde konumlandırın.
• Her 30-45 dakikada bir kısa mola verip önkolunuzu gerin.
• Ağır nesneleri avuç içiniz yukarı bakacak şekilde, dirseğinizi bükerek taşıyın.
• Önkol kaslarınızı düzenli güçlendirin.
• İş yükünüzü ya da spor yoğunluğunuzu aniden artırmayın.

Ne zaman doktora gitmelisiniz?

Ağrı birkaç haftayı aşıyorsa, geceleri uyandırıyorsa, günlük işlerinizi yapmanıza engel oluyorsa ya da kolda uyuşma ve karıncalanma da varsa bir ortopedi uzmanına başvurun. Bu belirtiler boyundan kaynaklanan sinir sıkışması gibi başka nedenleri de düşündürebilir. Muayene için randevu oluşturabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz.

Sık sorulan sorular

Tenisçi dirseği nedir?

Dirseğin dış tarafındaki tendon yapışma noktasının tekrarlayan zorlanmaya bağlı yıpranmasıdır. Tıbbi adı lateral epikondilittir.

Tenis oynamayanlarda tenisçi dirseği olur mu?

Evet. Hastaların çoğu tenis oynamaz. Bilgisayar kullanımı, bez sıkmak, ağır poşet taşımak, alet kullanmak gibi tekrarlayan hareketler de nedendir.

Tenisçi dirseği kendiliğinden geçer mi?

Çoğu hastada aylar içinde düzelir. Aktivite düzenlemesi ve doğru egzersizler süreci kısaltır ve tekrarını azaltır.

Tenisçi dirseği için ameliyat gerekir mi?

Hastaların yüzde 80-90'ında gerekmez. Doğru ameliyatsız tedaviye rağmen 6-12 ay süren ve günlük yaşamı sınırlayan ağrıda cerrahi düşünülür.

Tenisçi dirseğine kortizon iğnesi yapılır mı?

Kısa süreli rahatlama sağlayabilir ancak uzun dönemde iyileşmeyi geciktirebildiği için dikkatli ve sınırlı kullanılır. Karar hekimle birlikte verilmelidir.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Size uygun tedaviyi belirlemek için muayene gerekir.