Dirsek Bağ Yaralanmaları
Dirsek bağları düşmeler, çıkıklar veya fırlatma sporlarındaki tekrarlayan zorlanmalarla yaralanabilir. Doğru tanı, dirsekte kalıcı gevşekliğin önlenmesi için önemlidir.
Dirsek eklemi, kol ile önkol kemikleri arasında hem bükme-açma hem de önkolu döndürme hareketlerine izin veren karmaşık bir eklemdir. Eklemin dengesini büyük ölçüde iç ve dış taraftaki yan bağlar sağlar. Bu bağlar yaralandığında dirsekte ağrı, gevşeklik ve güç kaybı ortaya çıkabilir.
Dirsek bağları nasıl yaralanır?
- Düşme ve çıkık: Uzanmış kolun üzerine düşmek dirsek çıkığına ve bağların yırtılmasına yol açabilir.
- Fırlatma sporları: Voleybol, hentbol, tenis, cirit ve beyzbol gibi sporlarda tekrarlayan zorlanmalar iç yan bağı (ulnar kollateral bağ) yıpratabilir.
- Ani zorlanma: Kolun dışa veya içe doğru zorlanması.
- Tekrarlayan kortizon enjeksiyonları: Dış yan bağı zayıflatabilir.
Belirtiler
- Dirseğin iç veya dış tarafında ağrı
- Fırlatma hareketi sırasında ağrı ve performans kaybı
- Dirsekte boşalma, kayma veya “yerinden çıkacakmış” hissi
- Şişlik, morluk ve hareket kısıtlılığı
- İç yan bağ yaralanmalarında serçe ve yüzük parmağında uyuşma olabilir
Tanı
Muayenede dirsek farklı açılarda zorlanarak bağların sağlamlığı test edilir. Röntgen kırık ve kemik parçalarını gösterir. MR, bağın kısmi veya tam yırtılmış olduğunu ve eşlik eden kıkırdak hasarını ortaya koyar. Gerektiğinde zorlama altında görüntüleme yapılır.
Tedavi seçenekleri
Ameliyatsız tedavi
Kısmi yırtıklarda ve dengesi korunan dirseklerde kısa süreli koruma, ardından hareket ve kuvvetlendirme egzersizleri uygulanır. Sporcularda fırlatma tekniğinin düzeltilmesi de tedavinin parçasıdır. Uygun hastalarda PRP enjeksiyonu destekleyici olarak kullanılabilir.
Cerrahi tedavi
Tam yırtıklarda, çıkık sonrası dengesini kaybetmiş dirseklerde ve ameliyatsız tedaviye yanıt vermeyen sporcularda bağ tamiri veya bağ rekonstrüksiyonu yapılır. Rekonstrüksiyonda hastanın kendi tendonundan alınan greftle yeni bir bağ oluşturulur. Dirsek çıkığına kırık eşlik ediyorsa kırık da aynı ameliyatta tespit edilir.
İyileşme süreci
Ameliyat sonrası dirsek bir süre ateli veya hareket açıklığı ayarlanabilen bir dirseklikle korunur. Kontrollü hareket egzersizleri erken başlatılarak dirsek sertliği önlenir. Günlük işlere dönüş birkaç hafta sürerken fırlatma sporlarına dönüş aylar alabilir.
Sporcularda önleme
Fırlatma sporlarında dirsek bağlarını korumanın yolu doğru teknik, düzenli kuvvet ve esneklik çalışmaları ve yüklenmenin kontrollü artırılmasıdır. Omuz ve gövde kaslarının güçlü olması, fırlatma sırasında dirseğe binen yükü azaltır. Genç sporcularda antrenman ve maç sayısının sınırlandırılması önerilir.
Sık sorulan sorular
Dirsek çıkığından sonra ameliyat gerekir mi?
Basit dirsek çıkıklarının çoğu yerine yerleştirildikten sonra kısa süreli koruma ve fizik tedaviyle iyileşir. Kırık eşlik ediyorsa veya dirsek dengesiz kalıyorsa cerrahi gerekir.
Dirsekte sertlik kalır mı?
Dirsek, uzun süre hareketsiz kaldığında sertleşmeye yatkın bir eklemdir. Bu nedenle mümkün olan en erken dönemde kontrollü harekete başlanır.
Sporcular ne zaman sahaya dönebilir?
Kısmi yırtıklarda dönüş birkaç hafta ile birkaç ay arasında değişir. Rekonstrüksiyon sonrası fırlatma sporlarına dönüş daha uzun sürer ve aşamalı bir programla yapılır.
Dirsek bağ yaralanmasında PRP işe yarar mı?
Bazı kısmi yırtıklarda fizik tedaviye ek olarak PRP uygulanabilir. Uygunluk, yırtığın tipine göre değerlendirilir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Size uygun tedaviyi belirlemek için muayene gerekir.