Ganglion Kisti Cerrahi Tedavisi

Ganglion kisti, el ve el bileğinde en sık görülen yumuşak doku şişliğidir. Eklem kapsülünden veya tendon kılıfından kaynaklanır ve içi koyu kıvamlı, jel benzeri bir sıvıyla doludur. İyi huyludur, kansere dönüşmez. Büyüklüğü zaman içinde değişebilir, bazen kendiliğinden küçülüp kaybolabilir.

Nerelerde görülür?

El bileğinin üst (sırt) tarafı: En sık görülen yer
El bileğinin avuç içi tarafı: Nabız alınan bölgenin yakınında
Parmak dibinde: Tendon kılıfından kaynaklanan küçük, sert kistler
Parmak ucundaki eklemde: Genellikle eklem kireçlenmesiyle birlikte görülen mukoid kistler

Belirtiler

Yuvarlak, yumuşak veya sert kıvamlı şişlik
Çoğu zaman ağrısızdır
El bileğini zorlarken, kavrarken veya destek alırken ağrı olabilir
Sinire bası yaparsa uyuşma veya güçsüzlük
Parmak dibindeki kistlerde kavrarken ağrı

Tanı

Tanı çoğunlukla muayeneyle konur. Kistin üzerine ışık tutulduğunda içinin sıvı dolu olduğu görülebilir. Ultrason, kistin eklemle bağlantısını ve içeriğini gösterir; diğer kitlelerden ayırt etmeye yardımcı olur. Gizli (ele gelmeyen) kistlerde MR kullanılabilir.

Tedavi seçenekleri

İzlem

Ağrısız ve günlük hayatı etkilemeyen kistler için tedavi gerekmez. Kistlerin bir kısmı zamanla kendiliğinden küçülür.

Aspirasyon

Kistin içindeki sıvı iğneyle boşaltılabilir. Hızlı ve basit bir işlemdir, ancak kistin kökü yerinde kaldığı için tekrarlama olasılığı yüksektir.

Cerrahi çıkarma

Ağrı yapan, büyüyen, sinire bası yapan veya aspirasyon sonrası tekrarlayan kistlerde cerrahi önerilir. Kist, eklem veya tendon kılıfındaki kökü ile birlikte çıkarılır. Kökün çıkarılması tekrarlama riskini azaltır. Uygun hastalarda artroskopik yöntem de kullanılabilir.

Kaçınılması gerekenler

Kisti sert bir cisimle vurarak patlatmaya çalışmak önerilmez. Bu yöntem çevre dokulara zarar verebilir ve kist genellikle tekrarlar.

İyileşme süreci

Ameliyat sonrası el bileği kısa süre korunur, ardından hareket egzersizlerine başlanır. Günlük işlere dönüş genellikle birkaç gün ile birkaç hafta arasında değişir. Dikişler yaklaşık iki hafta sonra alınır.

Ganglion kisti neden oluşur?

Ganglion kistlerinin kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir. En çok kabul gören görüşe göre eklem veya tendon kılıfındaki küçük bir zayıf noktadan eklem sıvısı dışarıya sızar ve etrafı bir kapsülle çevrilerek kist oluşur. Kistin eklemle bağlantısı tek yönlü bir kapak gibi çalıştığı için sıvı kistin içinde birikir. Eklem veya tendon yaralanmaları, el bileğini tekrarlayıcı biçimde zorlayan işler ve eklem kireçlenmesi kist oluşumuna zemin hazırlayabilir. Kadınlarda ve 20-40 yaş arasında daha sık görülür.

Gizli ganglion kistleri

Bazı ganglion kistleri çok küçüktür ve dışarıdan ele gelmez. Bu gizli kistler, özellikle el bileğini geriye doğru bükerken veya el bileğinden destek alırken ağrıya yol açabilir. Açıklanamayan el bileği ağrısı olan hastalarda ultrason veya MR ile bu kistler gösterilebilir.

Parmak ucundaki kistler

Parmak ucundaki eklemin üst kısmında görülen mukoid kistler, genellikle bu eklemdeki kireçlenmeye bağlı gelişir. Kist tırnağın büyüdüğü bölgeye baskı yaparak tırnakta oluklanmaya neden olabilir. Kistin cildi inceldiğinde kendiliğinden açılabilir ve eklem enfeksiyonu riski oluşabilir. Bu nedenle ciltte incelme olan mukoid kistlerin tedavisi önerilir. Cerrahide kist ile birlikte eklemdeki kemik çıkıntıları da temizlenir.

Aspirasyon mu, ameliyat mı?

Aspirasyon hızlı ve basit bir işlemdir ve bazı hastalarda kalıcı rahatlama sağlayabilir. Ancak kistin kökü yerinde kaldığı için tekrarlama sık görülür. Cerrahi çıkarma ise tekrarlama olasılığını azaltır ancak bir ameliyat ve iyileşme süreci gerektirir. Seçim; kistin yerine, büyüklüğüne, şikâyetlere ve hastanın tercihine göre birlikte yapılır. Avuç içi tarafındaki kistlerin çevresinde önemli damarlar bulunduğundan, bu bölgedeki işlemler dikkatle planlanır.

Ameliyat sonrası dikkat edilecekler

Ameliyattan sonra ilk günlerde el yüksekte tutulur ve parmak hareketleri yapılır. Yara iyileşene kadar kesi yerinin kuru tutulması önerilir. El bileği hareketleri kademeli olarak artırılır. Ağır kaldırma ve el bileğini zorlayan sporlar birkaç hafta ertelenir.

Sık sorulan sorular

Ganglion kisti tehlikeli midir?

Hayır. İyi huylu bir oluşumdur ve kansere dönüşmez. Ancak benzer görünen diğer kitlelerden ayırt edilmesi için muayene önemlidir.

Ameliyattan sonra tekrarlar mı?

Kök ile birlikte çıkarıldığında tekrarlama olasılığı azalır, ancak sıfır değildir.

Kistim bazen büyüyüp bazen küçülüyor, normal mi?

Evet. Ganglion kistlerinin büyüklüğü, el kullanımına bağlı olarak değişebilir.

Ganglion kisti kendiliğinden geçer mi?

Kistlerin bir kısmı aylar veya yıllar içinde kendiliğinden küçülebilir ya da kaybolabilir. Şikâyet yaratmıyorsa beklemek makul bir seçenektir.

Kistim sinire baskı yapabilir mi?

Bazı kistler, özellikle el bileğinin avuç içi tarafında veya Guyon kanalında, sinirlere baskı yapabilir. Bu durumda uyuşma ve güçsüzlük görülebilir ve tedavi önerilir.

Ameliyattan sonra iz kalır mı?

Kesi genellikle cilt çizgileri boyunca yapılır ve zamanla belirginliğini yitirir.

Ganglion kisti çocuklarda görülür mü?

Evet. Çocuklarda da görülebilir ve çoğu zaman kendiliğinden kaybolur. Bu nedenle çocuklarda genellikle önce izlem önerilir.

Kist ağrı yapmıyorsa neden büyüyor?

Kistin içindeki sıvı miktarı, el kullanımına bağlı olarak artıp azalabilir. Büyüme tek başına tehlike işareti değildir, ancak hızlı büyüme veya ağrı değerlendirilmelidir.

Artroskopik ganglion cerrahisi nedir?

El bileğinin sırt tarafındaki bazı kistler, el bileği artroskopisi ile küçük deliklerden çıkarılabilir. Uygunluk, kistin yerine ve yapısına göre belirlenir.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Size uygun tedaviyi belirlemek için muayene gerekir.