Hallux Rigidus (Başparmak Kireçlemesi) Tedavisi

Hallux rigidus, ayak başparmağının dip eklemindeki (birinci metatarsofalangeal eklem) kireçlenmedir. Eklem kıkırdağı aşındıkça eklemin üst kısmında kemik çıkıntıları oluşur ve başparmağın yukarı doğru hareketi kısıtlanır. Yürürken her adımda bu eklem bükülmek zorunda olduğundan ağrı günlük hayatı belirgin şekilde etkileyebilir.

Nedenleri

Yaşa bağlı yıpranma
Ayak başparmağına gelen eski travmalar ve tekrarlayan zorlanmalar
Ayak yapısındaki bazı farklılıklar
Gut, romatoid artrit gibi eklem hastalıkları

Belirtiler

Başparmağın dip ekleminde ağrı ve sertlik
Yürürken, özellikle adımın sonunda parmak ucuna basarken artan ağrı
Eklemin üst kısmında sert bir çıkıntı ve ayakkabının bu bölgeye sürtünmesi
Yokuş çıkarken, çömelirken ve topuklu ayakkabıyla zorlanma
Ağrıdan kaçınmak için ayağın dış kenarına basma

Tanı

Muayenede eklem hareket açıklığı ve ağrının yeri değerlendirilir. Ayakta çekilen röntgenlerde eklem aralığının daralması ve kemik çıkıntıları görülür. Hastalığın evresi, tedavi seçimini belirler.

Ameliyatsız tedavi

Tabanı sert, burnu geniş ve yüksek ayakkabılar
Eklemin hareketini sınırlayan özel tabanlıklar
Ağrı kesiciler ve iltihap giderici ilaçlar
Uygun hastalarda eklem içi enjeksiyonlar

Cerrahi tedavi

Keilektomi: Erken ve orta evrede eklemin üst kısmındaki kemik çıkıntıları alınır. Hareket açıklığı artar ve ağrı azalır.
Osteotomi: Keilektomiye ek olarak kemikte düzeltici kesiler yapılabilir.
Eklem dondurma (artrodez): İleri evrede ağrıyı kalıcı olarak gidermede güvenilir bir yöntemdir. Eklem vidalar veya plakla sabitlenir. Hareket kaybolsa da çoğu hasta rahat yürür ve düz tabanlı ayakkabılarla günlük hayatını sürdürür.
Eklem protezleri ve interpozisyon yöntemleri: Seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir.

İyileşme süreci

Keilektomi sonrası hastalar kısa süre içinde özel ayakkabıyla yürür ve hareket egzersizlerine başlar. Artrodez sonrası kemiğin kaynaması için birkaç hafta ön ayağa yük bindirmeyen ayakkabı kullanılır.

Evde yapılabilecekler

Başparmağı zorlayan hareketleri azaltmak, sert tabanlı ayakkabılar giymek ve ağrılı dönemlerde soğuk uygulamak şikâyetleri hafifletir. Yüksek topuklu ayakkabılar, başparmak eklemini aşırı büktüğü için ağrıyı artırabilir. Uzun yürüyüşlerde tabanı bükülmeyen ayakkabılar tercih edilmelidir.

Hangi durumda ameliyat?

Uygun ayakkabı ve tabanlık kullanımına rağmen yürürken sürekli ağrı oluyorsa, eklemin üst kısmındaki çıkıntı ayakkabıya sürtünerek yara açıyorsa ve günlük aktiviteler kısıtlanıyorsa cerrahi tedavi gündeme gelir. Ameliyat tipi, röntgendeki evreye göre seçilir.

Sık sorulan sorular

Hallux rigidus ile halluks valgus aynı şey mi?

Hayır. Halluks valgusta başparmak yana doğru eğilir; hallux rigidusta ise eklem kireçlenir ve sertleşir. İkisi birlikte de görülebilir.

Eklem dondurulursa yürüyüşüm bozulur mu?

Çoğu hasta ağrısız ve rahat yürür. Yüksek topuklu ayakkabı giymek zorlaşabilir.

Keilektomi sonrası hastalık ilerler mi?

Kireçlenme zamanla ilerleyebilir. Keilektomi, uygun evrede uzun süreli rahatlama sağlayabilir.

Hallux rigidus diğer eklemleri etkiler mi?

Ağrıdan kaçınmak için ayağın dış kenarına basmak, zamanla ayağın dış tarafında, dizde veya belde zorlanmaya yol açabilir. Bu nedenle ağrının kontrol altına alınması önemlidir.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Size uygun tedaviyi belirlemek için muayene gerekir.