Kalça Sıkışma Sendromu Tedavisi
Uyluk kemiğinin başı ile kalça yuvasının hareket sırasında birbirine sürtünmesiyle oluşan bir durumdur. Erken tedavi, kıkırdağı korumaya yardımcı olur.
Kalça sıkışma sendromu, tıp dilinde femoroasetabular sıkışma (FAI), özellikle genç ve aktif erişkinlerde kasık ağrısının sık nedenlerinden biridir. Kalça eklemini oluşturan kemiklerin şeklindeki küçük farklılıklar, hareket sırasında kemiklerin birbirine çarpmasına yol açar. Zamanla bu sürtünme eklem kıkırdağını ve yuvanın kenarındaki labrum adlı dokuyu yıpratabilir.
Kalça sıkışma sendromu nedir?
Üç tip sıkışma tanımlanır:
- Cam tipi: Uyluk kemiğinin başı tam yuvarlak değildir, boyun bölgesinde fazladan kemik çıkıntısı bulunur.
- Pincer (kıskaç) tipi: Kalça yuvası uyluk kemiğinin başını normalden fazla örter.
- Karma tip: Her iki özellik birlikte görülür. En sık karşılaşılan tiptir.
Bu şekil farklılıkları çoğu zaman ergenlik döneminde, özellikle yoğun spor yapanlarda gelişir.
Belirtiler
- Kasıkta, bazen kalçanın yan tarafında hissedilen derin ağrı
- Uzun süre oturduktan sonra, arabaya binerken veya çömelirken artan ağrı
- Kalçayı içe doğru döndürmekte zorlanma
- Hareket sırasında takılma veya kilitlenme hissi
- Spor sonrasında belirginleşen şikâyetler
Tanı
Muayenede kalça bükülüp içe çevrildiğinde ağrının ortaya çıkması (sıkışma testi) önemli bir bulgudur. Özel çekimlerle yapılan kalça röntgenleri kemik şeklini gösterir. Labrum ve kıkırdağı değerlendirmek için MR, gerektiğinde ilaçlı MR (MR artrografi) istenir. Ağrının kalçadan mı yoksa bel veya kasık fıtığı gibi başka bir kaynaktan mı geldiği ayırt edilir.
Tedavi seçenekleri
Ameliyatsız tedavi
Hafif şikâyetlerde ve ilk aşamada ameliyatsız tedavi denenir. Ağrıyı artıran hareketlerin ve derin çömelmenin azaltılması, kalça çevresi ve gövde kaslarını güçlendiren fizik tedavi programı, kısa süreli ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçlar bu aşamanın parçasıdır. Bazı hastalarda eklem içine enjeksiyon hem tanıya hem tedaviye yardımcı olur.
Kalça artroskopisi
Şikâyetleri devam eden, kıkırdağı henüz ciddi hasar görmemiş hastalarda kalça artroskopisi uygulanabilir. Birkaç küçük kesiden kamera ve ince aletlerle eklemin içine girilir. Fazla kemik çıkıntıları düzeltilir, yırtık labrum dikilerek onarılır veya gerekirse temizlenir. Amaç sürtünmeyi ortadan kaldırmak ve eklemi korumaktır.
Ameliyat sonrası süreç
Artroskopi sonrasında hastalar genellikle aynı gün veya ertesi gün taburcu olur. İlk haftalarda koltuk değneği kullanılır ve kalçayı koruyan bir egzersiz programı başlatılır. Günlük hayata dönüş birkaç hafta, spora dönüş ise yapılan işleme bağlı olarak birkaç ay sürer.
Günlük hayatta dikkat edilecekler
Derin çömelme, kalçayı içe çevirerek oturma ve alçak koltuklar sıkışmayı artırabilir. Oturma yüksekliğini artırmak, uzun süre oturmaya ara vermek ve spor öncesinde kalçayı iyi ısıtmak şikâyetleri azaltır.
Sık sorulan sorular
Kalça sıkışma sendromu kireçlenmeye yol açar mı?
Uzun süre devam eden sürtünme, kıkırdak hasarı ve ilerleyen yıllarda kireçlenme riskini artırabilir. Bu nedenle şikâyetleri süren hastaların değerlendirilmesi önemlidir.
Her hastaya ameliyat gerekir mi?
Hayır. Pek çok hasta fizik tedavi ve aktivite düzenlemesiyle rahatlar. Ameliyat, ameliyatsız tedaviye rağmen devam eden ağrı ve mekanik şikâyetlerde gündeme gelir.
Artroskopiden sonra spora dönebilir miyim?
Çoğu hasta, rehabilitasyonu tamamladıktan sonra spora döner. Dönüş süresi yapılan işleme, kıkırdağın durumuna ve sporun türüne göre değişir.
Kalça sıkışma sendromu bel fıtığıyla karışır mı?
Evet, benzer ağrılar yapabilir. Muayene ve gerekirse eklem içine yapılan tanısal enjeksiyon, ağrının kaynağını ayırt etmeye yardımcı olur.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Size uygun tedaviyi belirlemek için muayene gerekir.