Ulnar Sinir Tuzak Nöropatisi Cerrahisi

Ulnar sinir, halk arasında “dirseğin elektrik düğmesi” olarak bilinen, dirseğin iç tarafından geçen sinirdir. Serçe parmağı ve yüzük parmağının yarısının hissini sağlar, elin ince hareketlerini yöneten kasların önemli bir kısmını çalıştırır. Bu sinirin en sık sıkıştığı yer dirsekteki kübital tüneldir. Daha nadiren el bileğinde (Guyon kanalı) de sıkışabilir.

Nedenleri

• Dirseğin uzun süre bükülü tutulması (telefon, uyurken kolun bükülü kalması)
• Dirseğe sık yaslanma
• Eski dirsek kırıkları ve dirsek kireçlenmesi
• Sinirin dirsek hareketleri sırasında yerinden kayması
• Kist veya kitle gibi baskı yapan yapılar

Belirtiler

• Serçe ve yüzük parmağında uyuşma ve karıncalanma
• Dirseği uzun süre büktükten sonra artan şikâyetler
• Dirseğin iç tarafında ağrı
• Elde güçsüzlük, kavrama ve sıkma gücünde azalma
• İnce işlerde (yazı yazma, düğme ilikleme) zorlanma
• İleri dönemde el sırtındaki ve başparmak ile işaret parmağı arasındaki kaslarda erime, serçe parmağın dışa kaçması

Tanı

Muayenede his ve kas gücü değerlendirilir, dirseğin iç tarafına vurmakla veya dirsek bükülü tutulduğunda şikâyetlerin ortaya çıkıp çıkmadığına bakılır. EMG, sıkışmanın yerini ve derecesini gösterir. Boyun kaynaklı sinir sıkışmaları ayırt edilir. Gerekirse ultrason veya MR kullanılır.

Ameliyatsız tedavi

Hafif vakalarda:

• Dirseği uzun süre bükülü tutmaktan kaçınmak
• Gece dirseği hafif açık tutan atel veya yastık kullanmak
• Dirseğe yaslanmamak
• Sinir kaydırma egzersizleri

Cerrahi tedavi

Ameliyatsız tedaviye rağmen şikâyetler devam ediyorsa, EMG’de orta veya ileri sıkışma varsa ya da kas güçsüzlüğü ve erime başlamışsa ameliyat önerilir. Sinirin gecikmiş tedavisi kalıcı hasara yol açabileceğinden zamanlama önemlidir.

• Yerinde gevşetme (in situ dekompresyon): Sinire baskı yapan dokular serbestleştirilir.
• Anteriyor transpozisyon: Sinir dirseğin ön tarafına, daha az gerildiği bir konuma aktarılır. Sinirin kaydığı veya dirsekte kemik şekil bozukluğu olan hastalarda tercih edilebilir.

İyileşme süreci

Uyuşmadaki düzelme genellikle haftalar içinde başlar. Kas gücünün geri gelmesi ise aylar sürebilir; ileri ve uzun süreli sıkışmalarda tam düzelme olmayabilir. Ameliyat sonrası el egzersizleri ve gerektiğinde el terapisi uygulanır.

Guyon kanalında sıkışma

Ulnar sinir, el bileğinin serçe parmak tarafında Guyon kanalı adı verilen bir bölgeden geçer. Bisiklet sürücülerinde gidona uzun süre yüklenme, el bileği kırıkları, ganglion kistleri ve bu bölgeye tekrarlayan baskılar sinirin burada sıkışmasına neden olabilir. Dirsekteki sıkışmadan farklı olarak, el sırtının serçe parmak tarafındaki his genellikle korunur. EMG, sıkışmanın dirsekte mi yoksa el bileğinde mi olduğunu ayırt etmede yardımcıdır.

Sinir iyileşmesi nasıl olur?

Sıkışmış bir sinirin gevşetilmesi, sinir üzerindeki baskıyı ortadan kaldırır ve iyileşme için uygun ortamı oluşturur. Hafif sıkışmalarda his ve güç hızla düzelebilir. Uzun süredir devam eden sıkışmalarda ise sinir liflerinin kendini onarması gerekir. Sinirler yavaş iyileşen dokulardır; özellikle kasların yeniden güç kazanması aylar sürebilir. Kas erimesi ileri düzeydeyse, tam düzelme olmayabilir. Bu nedenle kas güçsüzlüğü başladığında tedavinin geciktirilmemesi önemlidir.

Günlük hayatta sinirin korunması

Telefonla konuşurken kulaklık kullanmak, masada dirseğe yaslanmamak, uyurken kolu uzun süre bükülü tutmamak ve bilgisayar başında dirseği fazla bükmeden çalışmak dirsekteki sinire binen yükü azaltır. Gece uyuşmaları olan hastalarda dirseğin etrafına sarılan bir havlu veya özel bir yastık, uykuda dirseğin fazla bükülmesini engelleyebilir.

Ameliyat sonrası süreç

Ameliyat sonrası dirsek kısa süre bir sargı veya atelle korunur. Parmak ve el bileği hareketlerine hemen başlanır. Dirsek hareketleri, uygulanan yönteme göre ilk günlerden veya birkaç hafta sonra başlatılır. Dikişler genellikle iki hafta içinde alınır. Kas gücünün geri kazanılması için el egzersizleri ve gerekirse el terapisi uygulanır.

Dirsek kırıklarından sonra ulnar sinir

Çocuklukta veya erişkin dönemde geçirilen dirsek kırıkları, dirseğin şeklini değiştirerek yıllar sonra ulnar sinirin gerilmesine ve sıkışmasına neden olabilir. Bu hastalarda şikâyetler yavaş gelişir ve bazen yıllar sonra fark edilir.

Sık sorulan sorular

Ne zaman ameliyat olmalıyım?

Kas güçsüzlüğü veya kas erimesi başladıysa ameliyatın geciktirilmemesi önerilir. Hafif vakalarda önce ameliyatsız tedavi denenir.

Ameliyattan sonra his tamamen geri gelir mi?

Pek çok hastada belirgin düzelme olur. Sıkışmanın süresi ve derecesi arttıkça tam düzelme olasılığı azalır.

Karpal tünel sendromu ile aynı şey mi?

Hayır. Karpal tünelde el bileğindeki orta sinir sıkışır ve başparmak tarafı etkilenir; kübital tünelde ise dirsekteki ulnar sinir sıkışır ve serçe parmak tarafı etkilenir.

Ameliyat için genel anestezi gerekir mi?

Ameliyat bölgesel anestezi (koldan uyuşturma) veya genel anestezi ile yapılabilir. Seçim, uygulanacak yönteme ve hastanın tercihine göre belirlenir.

Ameliyattan sonra ne zaman işe dönebilirim?

Masa başı işlere genellikle birkaç hafta içinde dönülebilir. Kolun yoğun kullanıldığı işlerde süre daha uzundur.

Sinirin yeri değiştirilirse hareketlerim etkilenir mi?

Hayır. Sinirin dirseğin önüne aktarılması, dirsek hareketlerini kısıtlamaz; aksine sinirin hareket sırasında gerilmesini azaltır.

Ulnar sinir sıkışması boyun fıtığıyla karışır mı?

Evet. Boyundaki sinir kökü sıkışmaları da serçe parmak tarafında uyuşma yapabilir. Muayene ve EMG, sıkışmanın yerini ayırt etmeye yardımcı olur.

Gece ateli ne kadar süre kullanılmalı?

Hafif vakalarda gece ateli birkaç hafta ile birkaç ay kullanılır. Şikâyetlerin seyrine göre tedavi yeniden değerlendirilir.

Ameliyattan sonra dirseğimde his kaybı olur mu?

Kesi yerinin çevresinde bir süre uyuşukluk olabilir. Bu durum genellikle zamanla azalır.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Size uygun tedaviyi belirlemek için muayene gerekir.